Caspar David Friedrich
Caspar David Friedrich schilderde landschappen als spiegels van de ziel: nevel, maanlicht, ruïnes – en mensen die met de rug naar ons toe in de verte staren.
Leven
Geboren in Greifswald aan de Oostzee in 1774, verloor hij vroeg zijn moeder en enkele broers en zussen; een broer verdronk toen hij hem bij het schaatsen probeerde te redden. Hij studeerde aan de Kunstacademie in Kopenhagen en vestigde zich in 1798 in Dresden. Wandelingen op Rügen, in de Harz en in het Reuzengebergte leverden schetsen voor zijn schilderijen. Na vroege roem raakte hij uit de mode en stierf hij in 1840 verarmd in Dresden. Pas rond 1900 werd hij herontdekt.
Stijl en techniek
Friedrich componeerde zijn schilderijen uit precieze natuurstudies, maar nooit als louter weergave: elk landschap is een uitspraak over leven, dood en geloof. Typerend zijn stille, bijna lege vlakten, tere kleurverlopen in de lucht en de figuur op de rug gezien, door wie wij zelf het schilderij in kijken.
Kijk goed
- De figuur op de rug: waar sta jij als kijker – naast hem?
- De lucht: vaak meer dan de helft van het beeld, met tere verlopen.
- De tekens: kruisen, ruïnes, kale bomen, schepen – ze spreken van vergankelijkheid en hoop.
Tijdlijn
- 1774: Geboren in Greifswald.
- 1798: Verhuist naar Dresden.
- 1808: Het ‘Tetschener altaar’ ontketent een strijd over landschapsschilderkunst.
- ca. 1818: ‘De wandelaar boven de nevelzee’.
- 1840: Overlijdt in Dresden.