Francisco de Goya
Francisco de Goya was hofschilder van de Spaanse koningen – en tegelijk hun scherpste waarnemer. Hij schilderde pracht, waanzin en de verschrikking van de oorlog.
Leven
Geboren in Fuendetodos bij Zaragoza in 1746, ontwierp hij eerst kartons voor de koninklijke tapijtfabriek in Madrid. In 1799 werd hij eerste hofschilder. Rond 1793 werd hij door een ernstige ziekte doof, waarna zijn kunst donkerder en persoonlijker werd. Hij maakte de Napoleontische bezetting van Spanje mee en legde de wreedheden ervan vast in de ‘Rampen van de oorlog’. In 1824 verhuisde hij naar Bordeaux, waar hij in 1828 stierf.
Stijl en techniek
Goya schilderde met een losse, snelle penseelvoering en kon in zijn portretten pracht en zwakte tegelijk tonen. In zijn prentreeksen gebruikte hij aquatint voor diepe schaduwen en grijzen. Hij hekelde bijgeloof en machtsmisbruik en was een van de eerste kunstenaars die oorlog zonder heldendom toonde.
Kijk goed
- De gezichten in de portretten: vleit hij – of ontmaskert hij?
- De aquatint: vlakke grijstonen in de etsen scheppen nacht en dreiging.
- De titels: ze becommentariëren het tafereel, vaak bitter of ironisch.
Tijdlijn
- 1746: Geboren in Fuendetodos.
- ca. 1793: Ernstige ziekte; verliest zijn gehoor.
- 1799: Prentreeks ‘Los Caprichos’; benoemd tot eerste hofschilder.
- 1810–1820: ‘De rampen van de oorlog’.
- 1828: Overlijdt in Bordeaux.
Werken in het museum
- The Marquesa de Pontejos
- María Teresa de Borbón y Vallabriga, later Condesa de Chinchón
- Bartolomé Sureda y Miserol
- Thérèse Louise de Sureda
- Señora Sabasa Garcia
- Victor Guye
- Don Antonio Noriega
- Young Lady Wearing a Mantilla and Basquina
- El sueño de la razon produce monstruos (The Sleep of Reason Produces Monsters)
- Disparate de Carnabal (Carnival Folly)
- Bull Attacked by Dogs
- Old Woman on a Swing
- Charles IV of Spain as Huntsman
- The Duke of Wellington