Japan

Japanse kunst reikt van stille inktschilderingen van boeddhistische monniken tot de kleurrijke houtsneden die in Edo – het huidige Tokio – bij duizenden werden verkocht en later Europese schilders betoverden.

De tijd

Van 1603 tot 1868 regeerden shoguns uit de familie Tokugawa over een grotendeels afgesloten Japan. Dankzij de lange vrede groeiden steden als Edo, Kyoto en Osaka. Kooplieden en ambachtslieden werden rijk, maar hadden weinig politieke invloed – dus gaven ze hun geld uit aan theater, mode, theehuizen en reizen. Deze levendige stadscultuur heette ‘ukiyo’, de ‘vlietende wereld’ van het plezier.

Wat de kunst wilde

Houtsneden waren de beelden van dit nieuwe publiek: goedkoop, actueel en in grote oplagen gedrukt. Ze toonden kabuki-acteurs, beroemde schoonheden, landschappen en reisbestemmingen – affiche, sterrenfoto en reisfolder ineen. Oudere tradities zoals de inktschilderkunst van zenmonniken zochten daarentegen rust en het wezenlijke in een paar penseelstreken.

Zo herken je het

  • Heldere contouren en vlakke kleuren zonder schaduw.
  • Ongewone uitsneden: afgesneden bomen, bruggen of golven op de voorgrond.
  • Reeksen gezichten, zoals zesendertig gezichten op de berg Fuji of de stations van de Tōkaidō.
  • Signaturen en uitgeverszegels in kleine cartouches aan de rand.

Tijdlijn

  • 1603: Tokugawa Ieyasu wordt shogun; de Edoperiode begint.
  • 1765: Suzuki Harunobu drukt de eerste veelkleurige ‘brokaatprenten’ (nishiki-e).
  • ca. 1831: Hokusai publiceert ‘Zesendertig gezichten op de berg Fuji’, met daarin ‘De grote golf’.
  • 1833–1834: Hiroshige publiceert ‘De drieënvijftig stations van de Tōkaidō’.
  • 1868: Met de Meiji-restauratie opent Japan zich voor het Westen.

Alle zalen op deze verdieping