19e eeuw

Revoluties, spoorwegen en de grote stad: in de negentiende eeuw zochten kunstenaars tussen romantiek en realisme naar nieuwe antwoorden op een wereld in beroering.

De tijd

De Franse Revolutie en de oorlogen van Napoleon schudden Europa door elkaar. Met de stoommachine, de fabriek en de spoorweg veranderde de industrialisatie landschappen en leefwijzen; steden groeiden in een adembenemend tempo. Een welvarende burgerij bezocht tentoonstellingen, en kranten maakten kunst tot gespreksonderwerp. Vanaf 1839 bood de fotografie een volkomen nieuwe manier om de wereld vast te leggen.

Wat de kunst wilde

De romantici – Friedrich, Turner, Delacroix – vertrouwden op gevoel, natuur en het verhevene: nevel, storm, bergen en wijde zeeën. Realisten als Courbet en Daumier toonden daarentegen arbeid, armoede en het dagelijks leven zonder opsmuk. Tegen het einde van de periode braken Manet en het schilderen in de buitenlucht met de regels van de academie en effenden ze het pad voor het impressionisme.

Zo herken je het

  • Dramatische natuur: onweer, zonsondergangen, figuren op de rug gezien die in de verte staren.
  • Dagelijks leven zonder opsmuk: boeren, arbeiders en straattaferelen in plaats van goden.
  • Vrijere penseelvoering, vooral in schetsen en aquarellen.
  • Nieuwe onderwerpen: reizen, oriëntalistische fantasieën, spoorwegen en de grote stad.

Tijdlijn

  • 1789: De Franse Revolutie breekt uit.
  • ca. 1818: Caspar David Friedrich schildert ‘De wandelaar boven de nevelzee’.
  • 1830: Delacroix schildert ‘De Vrijheid leidt het volk’.
  • 1839: De fotografie wordt aan het publiek gepresenteerd.
  • 1863: Op de ‘Salon des Refusés’ veroorzaakt Manets ‘Le déjeuner sur l’herbe’ een schandaal.

Alle zalen op deze verdieping